Sürdürülebilirlik raporlaması ve bu raporların önemli bir parçasını oluşturan karbon ayakizi ölçümü (sera gazı ölçümü) faaliyetleri günümüzde uluslararası ticaret yapan ve uluslararası tedarik  zincirlerinde var olmak isteyen firmalar için bir zorunluluk haline gelmeye başlamıştır.

Örneğin;

• AB’de 5 Ocak 2024 tarihinde yürürlüğe giren Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlaması Direktifi (CSRD),
• ABD’de Menkul Kıymetler ve Borsalar Komisyonu (SEC) tarafından 2024 yılı içinde yayımlanacak yeni düzenlemeler, ve
• Türkiye’de 1 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ve Kamu Gözetimi Kurumu tarafından yayımlanan  Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlaması Standartları (TSRS)

gibi yürürlüğe giren veya girecek olan mevzuatlar firmaları kabon ayakizi ölçümü konusunda gerekli adımları atmaya zorlayan hukuki düzenlemelerden yalnızca birkaçıdır.

Her ne kadar ilk etaptabu düzenlemeler yalnızca belli kriterleri karşılayan büyük ölçekli firmaları bağlıyor gibi görünse de, durum öyle değil. Bunun iki nedeni var:

1. Bu hukuki düzenlemelerin ve raporlama  zorunluluğunun belli aşamalarla, birkaç yıl içinde daha küçük ölçekli kuruluşlar ve KOBİ’ler için de zorunlu hale getirilmesi öngörülmektedir. Zira sera gazı salınımı yalnızca büyük ölçekli firmalardan kaynaklanmamaktadır (OECD’ye göre emisyonların %40’ı KOBİ niteliğindeki firmalardan kaynaklanmaktadır). Dolayısıyla önümüzdeki süreçte konuya dair açıklama yapma zorunluluğu KOBİ’ler için de geçerli olacaktır.
2. Sürdürülebilirlik raporları (ve bu raporların ayrılmaz parçası olan karbon ayakizi konusundaki açıklamalar) bütün tedarik zinciri için yapılmaktadır. Örneğin, CSRD kapsamında sürdürülebilirlik  raporlaması yapmak zorunda olan AB’de yerleşik bir firma kendi raporunu hazırlarken AB’de bulunmayan tedarikçilerinin ve işbirliklerinin de kendi faaliyetleriyle ilgili karbon ayakizini de hesaba katmak zorundadır.

İşte bu yüzden, 2024 yılı ve devamında çok sayıda firmanın gerek mevzuat gerekse müşterilerinin talebi üzerine karbon ayakizi ölçümünü bir an önce yaptırmak için ciddi bir yarışa girmesini bekliyoruz.

Bunu bir “yarış” olarak tanımlamamızın nedeni ise karbon ayakizi ölçümünün uzmanlık gerektiren, oldukça çetrefilli bir çalışma olması, firmanızın faaliyet alanına, büyüklüğüne ve hazırlık seviyesine bağlı olarak uzun sürebilmesi, en önemlisi de bu hesaplamayı doğru yapabilecek nitelikte kuruluşların ve uzmanların sayısının azlığıdır.

10k Danışmanlık olarak uzman ekibimizle birlikte karbon ayakizi ölçümü konusunda ihtiyaç duyduğumuz bütün eğitim, danışmanlık,  hesaplama ve raporlama süreçlerinde yanınızdayız.

Ama siz yine siz olun, ister 10k ister başka uzmanlık firmalarıyla çalışın, bu süreci mümkün  olduğu  kadar hızlı bir şekilde atlatabilmek için öncelikle aşağıdaki adımları atın:

• ISO 14064-1 ve GHG Protocol dokümanlarını inceleyin. Karbon ayakizi ölçümü için uluslararası alanda kabul gören iki temel çerçeveyi bu düzenlemeler oluşturmaktadır. Neyle karşı karşıya olduğunuzu iyi anladığınızdan emin olun.

ISO 14064-1 ve GHG Protocol arasındaki temel benzerlik ve farklara dair bilgilendirici yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

• Hesaplama konusunda firmanız bünyesinde yetki ve sorumluluk vereceğiniz, danışmanlık firması ile koordinasyon sağlayacak sorumlu personeli ve ekibi tespit edin.
• Mevcut durumunuzun analizini yapın. Firmanızın şu anki sera gazı emisyon durumu ve sürdürülebilirlik uygulamaları hakkında firma içinde bir analiz yapın.
• Veri toplama yöntemlerinizi gözden geçirin. Mevcut verilerinizi, veri toplama ve  veri yönetim süreçlerinizin incelemesini yapın. Danışmanlık hizmeti aldığınız kuruluşa ölçüm için gerekli verileri toplayıp toplayamayacağınızı değerlendirin. NOT:  Bu sürecin uzamasının en büyük nedeni firmaların gerekli verileri güvenilir bir şekilde toplayacak bir altyapı ve sisteme sahip olmamasından kaynaklanmaktadır. Veri yoksa hesaplama ve ölçüm de yapılamaz.
• Bütçe hazırlayın. Hem hesaplama (gerekmesi halinde doğrulama) çalışmasını yapacak danışman kuruluşa yapacağınız ödeme hem de konuya ayıracağınız insan kaynağını göz önünde bulundurun.
• Piyasa araştırması yapın. 10k dahil olmak üzere çalışabileceğiniz bütün kuruluşların listesini çıkarın. Çalışacağınız kuruluşun güvenilir bir kuruluş olduğundan, süreçleri eksiksiz şekilde yönetebileceğinden ve projede görevlendirileceği uzman ve danışmanların yetkinliğinden emin olun.

Karbon ayakizi hesaplaması kolay bir süreç değildir. Ancak, başlamadan önce yukarıda saydığımız adımları atmak size zaman kazandırır ve süreci daha verimli ve kararlı bir şekilde yönetebilmenizi sağlar.

10k Danışmanlık olarak karbon ayakizi hesaplaması konusunda destek vermekten memnuniyet duyarız.